خبرگزاری حوزه | پیوند نورانی امیرالمؤمنین علیهالسلام و دختر گرامی پیامبر اکرم صلیالله علیه و آله در روزگاری شکل گرفت که جامعه اسلامی در مدینه با تهدیدهای امنیتی، فشارهای اقتصادی و توطئههای سیاسی روبهرو بود. مسلمانان هنوز درگیر تثبیت پایههای حکومت اسلامی بودند و دشمنان داخلی و خارجی، لحظهای از دشمنی دست برنمیداشتند. با این حال، در همان فضای دشوار، خانهای بنا شد که بعدها به الگوی ایمان، سادهزیستی، مسئولیتپذیری و تربیت نسل صالح تبدیل شد.
* این سیره روشن، امروز نیز برای جامعه ما پیام دارد.
در همین چارچوب، پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز حاوی نکتهای عمیق و قابل تأمل بود. ایشان با وجود فضای اندوه و داغ شهادت جمعی از فرزندان این ملت، از ازدواج جوانان و آغاز زندگی مشترک نوعروسان و نودامادها ابراز خرسندی کردند و برای آنان آرزوی خیر و برکت داشتند. این نگاه، نشاندهنده جایگاه راهبردی خانواده در نگاه اسلامی و انقلابی است. جامعهای که مسیر تشکیل خانواده در آن هموار باشد، در برابر بحرانهای فرهنگی و اجتماعی نیز مقاومتر خواهد بود.
در لبیک به پیام ایشان نیز، بحمدالله تعالی شاهد برگزاری مراسمهای ساده ازدواج در تجمعات شبانه مردم ایران علیه دشمن آمریکایی صهیونی بودیم.
اما باید توجه داشت جامعه ایران با وجود برخورداری از سرمایه عظیم انسانی و نسل جوان مؤمن و توانمند، در حوزه ازدواج و تشکیل خانواده با چالشهایی جدی مواجه است. افزایش سن ازدواج، گسترش تجملگرایی، نگرانیهای اقتصادی و تغییر سبک زندگی، بسیاری از جوانان را در آغاز زندگی مشترک دچار تردید و اضطراب کرده است. بخشی از این مشکلات ریشه اقتصادی دارد، اما بخشی دیگر به فرهنگ عمومی و توقعات اجتماعی بازمیگردد.
فرهنگ اسلامی و ایرانی، همواره بر سادگی، مسئولیتپذیری و حمایت خانوادگی در امر ازدواج تأکید داشته است. خانواده در نگاه دینی، محل آرامش، رشد اخلاقی و تربیت نسل آینده است. قرآن کریم میفرماید:
«وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَوَدَّةً وَرَحْمَةً»؛
خداوند زندگی مشترک را بر پایه محبت و رحمت قرار داده است.
بر همین اساس، ازدواج آسان و بههنگام باید به یک مطالبه فرهنگی در جامعه تبدیل شود. بسیاری از آسیبهای اجتماعی، ناامنیهای اخلاقی و بحرانهای روحی جوانان، در سایه تقویت بنیان خانواده کاهش پیدا میکند. جوانی که از حمایت عاطفی و آرامش خانوادگی برخوردار است، با امید و مسئولیت بیشتری در مسیر تحصیل، اشتغال و پیشرفت اجتماعی حرکت میکند.
در این میان، نقش خانوادهها بسیار تعیینکننده است. پدران و مادران میتوانند با کاهش توقعات، پرهیز از چشموهمچشمی و اعتماد به جوانان، مسیر ازدواج را هموار کنند. تجربه نشان داده است که بسیاری از زندگیهای موفق، از مراسمهای ساده و بیتکلف آغاز شدهاند و در مقابل، تشریفات سنگین و هزینههای غیرضروری، تنها فشار روانی و اقتصادی را افزایش داده است.
از سوی دیگر، مسئولان و نهادهای فرهنگی نیز وظیفه دارند شرایط تشکیل خانواده را تسهیل کنند. حمایتهای اقتصادی، تأمین مسکن، ایجاد اشتغال پایدار، آموزش مهارتهای زندگی و ترویج فرهنگ ازدواج آسان، از جمله اقداماتی است که میتواند بخشی از نگرانیهای نسل جوان را کاهش دهد.
تاریخ معاصر ایران نیز نشان میدهد که روحیه خانوادهمحوری حتی در سختترین شرایط حفظ شده است. در سالهای دفاع مقدس، بسیاری از جوانان در همان روزهای دشوار زندگی مشترک خود را آغاز کردند و خانواده را پشتوانه آرامش و استقامت میدانستند. همین فرهنگ ایثار و امید، جامعه ایران را در برابر بحرانها مقاوم نگه داشت.
امروز نیز تقویت نهاد خانواده، یکی از مهمترین نیازهای فرهنگی و اجتماعی کشور است. جامعهای که خانواده در آن مستحکم باشد، در برابر آسیبهای اخلاقی، بحرانهای اجتماعی و هجمههای فرهنگی، قدرت بیشتری خواهد داشت.
سالروز ازدواج حضرت علی علیهالسلام و حضرت زهرا سلاماللهعلیها یادآور این حقیقت است که سعادت جامعه از درون خانواده آغاز میشود؛ خانوادهای که بر پایه ایمان، محبت، سادهزیستی و مسئولیتپذیری شکل گرفته باشد.
مسلم منفرد، پژوهشگر حوزه خانواده و جمعیت
نظر شما